<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>        <rss version="2.0"
            xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
            xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
            xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
            <channel>
                <atom:link href="https://www.amritvichar.com/category/34146/%E0%A4%9F%E0%A5%87%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%A8%E0%A5%8B%E0%A4%B2%E0%A5%89%E0%A4%9C%E0%A5%80" rel="self" type="application/rss+xml" />
                <generator>Amrit Vichar RSS Feed Generator</generator>
                <title>टेक्नोलॉजी - Amrit Vichar</title>
                <link>https://www.amritvichar.com/category/34146/rss</link>
                <description>टेक्नोलॉजी RSS Feed</description>
                
                            <item>
                <title>iPhone 17 Pro जैसा डिजाइन और कलर! itel ने लॉन्च किया बजट स्मार्टफोन A100 Pro, कीमत जान कर हो जाएंगे हैरान</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>नई दिल्ली: </strong>चीनी ब्रांड itel ने भारतीय बाजार में iPhone 17 Pro की याद दिलाने वाला स्मार्टफोन लॉन्च कर दिया है। कंपनी का नया मॉडल itel A100 Pro प्रीमियम लुक, डिजाइन और कलर ऑप्शन्स के साथ आया है, जो इसे बजट सेगमेंट में आकर्षक बनाता है।</p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>itel A100 Pro की कीमत और उपलब्धता</strong>   </h4>
<p style="text-align:justify;">यह फोन सिर्फ एक वेरिएंट (3GB RAM + 64GB स्टोरेज) में लॉन्च हुआ है। वर्चुअल RAM की मदद से इसे 8GB तक बढ़ाया जा सकता है। फोन की कीमत 8,999 रुपये रखी गई है। इसे तीन आकर्षक कलर ऑप्शन्स — कॉमेट ऑरेंज, ब्लैक और क्लाउड व्हाइट में</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/582513/design-and-color-like-the-iphone-17-pro--itel-launches-the-budget-smartphone-a100-pro--you-ll-be-surprised-to-know-the-price"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(26)5.png" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>नई दिल्ली: </strong>चीनी ब्रांड itel ने भारतीय बाजार में iPhone 17 Pro की याद दिलाने वाला स्मार्टफोन लॉन्च कर दिया है। कंपनी का नया मॉडल itel A100 Pro प्रीमियम लुक, डिजाइन और कलर ऑप्शन्स के साथ आया है, जो इसे बजट सेगमेंट में आकर्षक बनाता है।</p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>itel A100 Pro की कीमत और उपलब्धता</strong>  </h4>
<p style="text-align:justify;">यह फोन सिर्फ एक वेरिएंट (3GB RAM + 64GB स्टोरेज) में लॉन्च हुआ है। वर्चुअल RAM की मदद से इसे 8GB तक बढ़ाया जा सकता है। फोन की कीमत 8,999 रुपये रखी गई है। इसे तीन आकर्षक कलर ऑप्शन्स — कॉमेट ऑरेंज, ब्लैक और क्लाउड व्हाइट में खरीदा जा सकता है।</p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>मोबाइल फीचर्स  </strong></h4>
<p style="text-align:justify;"><strong>- डिस्प्ले: </strong>6.6 इंच HD+ IPS पैनल with 90Hz रिफ्रेश रेट और वाटरड्रॉप नॉच  <br /><strong>- प्रोसेसर:</strong> Unisoc T7100 चिपसेट  <br /><strong>- सॉफ्टवेयर: </strong>Android 15 Go Edition  <br /><strong>- बैटरी: </strong>5000mAh बैटरी के साथ 10W चार्जिंग सपोर्ट  <br /><strong>- कैमरा: </strong>8MP रियर कैमरा + 5MP फ्रंट कैमरा  <br /><strong>- सिक्योरिटी: </strong>साइड माउंटेड फिंगरप्रिंट सेंसर + फेस अनलॉक  <br /><strong>- अन्य फीचर्स: </strong>IR ब्लास्टर, DTS स्पीकर और मिलिट्री ग्रेड ड्यूरेबिलिटी  </p>
<p style="text-align:justify;">यह फोन पिछले साल लॉन्च हुए itel 100 का अपग्रेडेड वर्जन है। Transsion Holdings की सब-ब्रांड itel बजट सेगमेंट में अच्छी स्पेसिफिकेशन्स देकर मार्केट में अपनी जगह बना रही है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/582513/design-and-color-like-the-iphone-17-pro--itel-launches-the-budget-smartphone-a100-pro--you-ll-be-surprised-to-know-the-price</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/582513/design-and-color-like-the-iphone-17-pro--itel-launches-the-budget-smartphone-a100-pro--you-ll-be-surprised-to-know-the-price</guid>
                <pubDate>Tue, 19 May 2026 15:45:51 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%2826%295.png"                         length="529154"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>यूपी में इंजीनियरिंग संस्थानों को मिलेगी राष्ट्रीय रैंकिंग,  योगी सरकार का रोजगार, रिसर्च और इंडस्ट्री कनेक्ट से जोड़ने पर फोकस</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ, अमृत विचार: </strong>योगी सरकार ने प्रदेश की तकनीकी शिक्षा व्यवस्था को राष्ट्रीय स्तर पर प्रतिस्पर्धी बनाने की दिशा में बड़ा कदम उठाया है। इंजीनियरिंग कॉलेजों और तकनीकी विश्वविद्यालयों को नैक, एनआईआरएफ और एनबीए मानकों के अनुरूप तैयार करने के लिए व्यापक गुणवत्ता सुधार अभियान शुरू किया गया है। सरकार का लक्ष्य तकनीकी संस्थानों को केवल डिग्री देने वाले केंद्रों से आगे बढ़ाकर रिसर्च, नवाचार और रोजगारपरक शिक्षा के हब के रूप में विकसित करना है।</p>
<p style="text-align:justify;">तकनीकी शिक्षा विभाग ने इसके लिए स्टेट क्वालिटी फ्रेमवर्क (एसक्यूएफ) लागू किया है। इस फ्रेमवर्क के तहत प्रदेश के इंजीनियरिंग कॉलेजों और विश्वविद्यालयों में</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/581900/engineering-institutes-in-up-will-receive-national-rankings--the-yogi-government-is-focusing-on-employment--research--and-industry-connections"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/untitled-design-(52)3.jpg" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ, अमृत विचार: </strong>योगी सरकार ने प्रदेश की तकनीकी शिक्षा व्यवस्था को राष्ट्रीय स्तर पर प्रतिस्पर्धी बनाने की दिशा में बड़ा कदम उठाया है। इंजीनियरिंग कॉलेजों और तकनीकी विश्वविद्यालयों को नैक, एनआईआरएफ और एनबीए मानकों के अनुरूप तैयार करने के लिए व्यापक गुणवत्ता सुधार अभियान शुरू किया गया है। सरकार का लक्ष्य तकनीकी संस्थानों को केवल डिग्री देने वाले केंद्रों से आगे बढ़ाकर रिसर्च, नवाचार और रोजगारपरक शिक्षा के हब के रूप में विकसित करना है।</p>
<p style="text-align:justify;">तकनीकी शिक्षा विभाग ने इसके लिए स्टेट क्वालिटी फ्रेमवर्क (एसक्यूएफ) लागू किया है। इस फ्रेमवर्क के तहत प्रदेश के इंजीनियरिंग कॉलेजों और विश्वविद्यालयों में अकादमिक गुणवत्ता, फैकल्टी डेवलपमेंट, रिसर्च आउटपुट, छात्र सुविधाओं और प्लेसमेंट आधारित मूल्यांकन को संस्थागत रूप दिया जा रहा है। सरकार का मानना है कि इससे तकनीकी संस्थानों की राष्ट्रीय रैंकिंग और प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता में सुधार होगा।</p>
<p style="text-align:justify;">प्रदेश में वर्तमान समय में 14 राजकीय इंजीनियरिंग कॉलेज, एचबीटीयू, एमएमएमयूटी और एकेटीयू जैसे प्रमुख तकनीकी विश्वविद्यालयों के साथ-साथ 771 निजी इंजीनियरिंग एवं फार्मेसी संस्थान संचालित हो रहे हैं। इतने बड़े नेटवर्क को एक समान गुणवत्ता ढांचे से जोड़ना योगी सरकार की तकनीकी शिक्षा सुधार नीति का महत्वपूर्ण हिस्सा माना जा रहा है। विभागीय अधिकारियों के अनुसार संस्थानों के लिए सेल्फ असेसमेंट प्रोफॉर्मा तैयार किया गया है, जिससे कॉलेज स्वयं अपनी शैक्षणिक और प्रशासनिक स्थिति का मूल्यांकन कर सकेंगे। साथ ही संस्थानों को एसआईआरएफ (स्टेट इंस्टीट्यूशनल रैंकिंग फ्रेमवर्क) प्लेटफॉर्म से जोड़ा जा रहा है, ताकि डेटा आधारित पारदर्शी मूल्यांकन संभव हो सके।</p>
<p style="text-align:justify;">सरकार प्रदेशभर में जागरूकता कार्यशालाएं भी आयोजित करेगी, जिनमें संस्थानों को नैक दस्तावेजीकरण, रिसर्च, फैकल्टी सुधार और छात्र सुविधाओं से जुड़े मानकों की जानकारी दी जाएगी। तकनीकी शिक्षा विभाग का मानना है कि लंबे समय तक केवल सीट भरने तक सीमित रहे कई तकनीकी संस्थानों को अब गुणवत्ता आधारित मॉडल की ओर ले जाना जरूरी है। नई शिक्षा नीति के अनुरूप सरकार तकनीकी शिक्षा में इंडस्ट्री कनेक्ट, स्किल डेवलपमेंट, रिसर्च और इनोवेशन को बढ़ावा दे रही है। इसे प्रदेश के “एक ट्रिलियन डॉलर इकोनॉमी” लक्ष्य से भी जोड़कर देखा जा रहा है। सरकार का मानना है कि बेहतर तकनीकी शिक्षा और प्रशिक्षित मानव संसाधन से निवेश और औद्योगिक विकास को नई गति मिलेगी।</p>
<h4 style="text-align:justify;">‘सीट फिलिंग मॉडल’ से ‘क्वालिटी मॉडल’ की ओर बदलाव</h4>
<p style="text-align:justify;">तकनीकी शिक्षा विभाग का मानना है कि प्रदेश के कई संस्थान लंबे समय तक केवल प्रवेश और सीट भरने तक सीमित रहे। अब सरकार उन्हें राष्ट्रीय स्तर की गुणवत्ता, रिसर्च और रोजगार आधारित शिक्षा मॉडल की ओर ले जाने की तैयारी में है।</p>
<h5 style="text-align:justify;">ये भी पढ़ें :</h5>
<h5 class="post-title" style="text-align:justify;"><a href="https://www.amritvichar.com/article/581897/up-police-recruitment--chief-secretary-issues-strict-instructions-for-a-fair-and-transparent-exam---impenetrable--security-cover-for-28-86-lakh-candidates"><span class="t-red">यूपी पुलिस भर्ती: </span>मुख्य सचिव ने दिए नकलविहीन और पारदर्शी एग्जाम के कड़े निर्देश, 28.86 लाख अभ्यर्थियों के लिए 'अभेद्य' सुरक्षा चक्र</a></h5>
<p style="text-align:justify;"> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/581900/engineering-institutes-in-up-will-receive-national-rankings--the-yogi-government-is-focusing-on-employment--research--and-industry-connections</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/581900/engineering-institutes-in-up-will-receive-national-rankings--the-yogi-government-is-focusing-on-employment--research--and-industry-connections</guid>
                <pubDate>Thu, 14 May 2026 12:34:11 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/untitled-design-%2852%293.jpg"                         length="118533"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Anjali Singh]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>डिजिटल दुनिया से बनाएं दूरी... बच्चों में डालें किताबें पढ़ने के संस्कार</title>
                                    <description><![CDATA[<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"><strong>लखनऊः </strong>आज</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">डिजिटल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">दौर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">में</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जहां</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">मोबाइल</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">टीवी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सोशल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">मीडिया</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अधिकतर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">समय</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">घेर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लेते</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हैं</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">वहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पहले</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">कहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">ज्यादा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हो</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">गया</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है। </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अच्छे</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अंक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लाने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">माध्यम</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बल्कि</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सोच</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">कल्पनाशक्ति</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">व्यक्तित्व</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">गहराई</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रभावित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अच्छी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जीवनभर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सीखते</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">रहने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">दिशा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करती</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">शिक्षा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नींव</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">माना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जाता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">स्कूल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">छात्रों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">इसके</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लाभ</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अकादमिक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रदर्शन</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">तक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सीमित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हैं।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नियमित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span></p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/581517/keep-distance-from-the-digital-world----instill-the-culture-of-reading-books-in-children"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(46).png" alt=""></a><br /><p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"><strong>लखनऊः </strong>आज</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">डिजिटल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">दौर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">में</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जहां</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">मोबाइल</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">टीवी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सोशल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">मीडिया</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अधिकतर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">समय</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">घेर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लेते</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हैं</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">वहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पहले</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">कहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">ज्यादा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हो</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">गया</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है। </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अच्छे</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अंक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लाने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">माध्यम</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बल्कि</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सोच</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">कल्पनाशक्ति</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">व्यक्तित्व</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">गहराई</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रभावित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अच्छी</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जीवनभर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सीखते</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">रहने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">दिशा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करती</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">शिक्षा</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नींव</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">माना</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जाता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">स्कूल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">छात्रों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">इसके</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">लाभ</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अकादमिक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रदर्शन</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">तक</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सीमित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">हैं।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नियमित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">शब्दावली</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">समृद्ध</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">होती</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">, </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">एकाग्रता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बढ़ती</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">सोचने</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">-</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">समझने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">क्षमता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">होती</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अंदर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नई</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">कल्पनाओं</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">जन्म</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">देता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">उन्हें</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">दुनिया</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अलग</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">-</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अलग</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">नजरिए</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">देखने</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अवसर</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">प्रदान</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">है।</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';"> <strong>... </strong></span><strong><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">डॉ</span><span style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';">. </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">अनिल</span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" style="font-size:14pt;font-family:'Four C Laxman';" xml:lang="hi">चौबे</span></strong></p>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्तित्व</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">निर्माण</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अहम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भूमिका</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">निभाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अवलोकन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शक्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विचारों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यवस्थित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माध्यम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जानकारी</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्राप्त</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समृद्ध</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लेकिन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्थायी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यक्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बेहतर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छात्रों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शैक्षणिक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रदर्शन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुधारने</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केंद्रित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भाषा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कौशल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मजबूत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सबसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तरीका</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चाहे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छात्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वयं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सुधार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चाहता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कोई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अभिभावक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मार्गदर्शन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चाहता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कुछ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सरल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रणनीतियों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">माध्यम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोजमर्रा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span><br /></span></p>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span lang="hi" xml:lang="hi">वास्तविक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उदाहरण</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साबित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़े</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बदलाव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ला</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">न</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अंक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दिलाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मविश्वास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवनभर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीखने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुचि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रखती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सत्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विशेष</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रूप</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्योंकि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लंबे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केंद्रित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पाता।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़े</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नियमित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अभ्यास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">असर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">डाल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>
<h4><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">क्यों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span></strong></h4>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left">नियमित पढ़ने से मानसिक तनाव कम होता है और मन को शांति मिलती है। इसके साथ ही यह बच्चों में सहानुभूति, विश्लेषणात्मक सोच और लेखन कौशल को विकसित करता है। यह उन्हें भविष्य की चुनौतियों के लिए तैयार करता है और जीवन में सफलता पाने की दिशा में आगे बढ़ाता है। पढ़ने की आदत विकसित करने के लिए घर और स्कूल दोनों का सहयोग आवश्यक होता है।</p>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><img src="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-(47).png" alt="MUSKAN DIXIT (47)" width="1280" height="720"></img></p>
<h4 class="BriefBoxHead"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">ऐसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span></strong></h4>
<p class="BriefBoxmatter"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">नियमित</span> </strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दिनचर्या</span> </strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाएं</span>:</strong> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अधिक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महत्वपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">नियमितता।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रोज</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">थोड़ा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निकाला</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मजबूत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">निश्चित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">समय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सोने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पहले</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">स्कूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यात्रा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दौरान</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिनचर्या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">का</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हिस्सा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जाए।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सुबह</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">या</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">रात</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मोबाइल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चलाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बजाय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किताब</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">डालना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">ज्यादा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">फायदेमंद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span> </span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सही</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सामग्री</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">चयन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span></strong><span>: </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कभी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बोझ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लगना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पसंद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किताबें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुचि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वतः</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पसंद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विषय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चुनने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वतंत्रता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span><span>- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कहानियां</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कॉमिक्स</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खेल</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रहस्य</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवनी।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किताब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्तर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुसार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चाहिए</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मविश्वास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकें।</span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुकूल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">वातावरण</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तैयार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span>:</span></strong><span> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शांत</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आरामदायक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अच्छी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोशनी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वाली</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जगह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">घर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कक्षा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सा</span><span> “</span><span lang="hi" xml:lang="hi">रीडिंग</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कॉर्नर</span><span>” </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाया</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जहां</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आराम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बैठकर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सकें।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आसपास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">देखते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपनाने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">सक्रिय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पठन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ावा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span><span> :</span></strong><span> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सिर्फ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">काफी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कहानी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बताने</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पात्रों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शब्दों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिखने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करें।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनकी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">याद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रखने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ाई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">रोचक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाएं</span><span> : </span></strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मजेदार</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इसमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गतिविधियां</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span>- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कहानी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चर्चा</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रश्नोत्तरी</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोल</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्ले</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चित्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनाना।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रुचि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बनी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रहती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आनंददायक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुभव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लक्ष्य</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोत्साहित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span> : </span></strong><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लक्ष्य</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">निर्धारित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रोज</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अध्याय</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सप्ताह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">एक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किताब</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">खत्म</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करना।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उपलब्धियों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सराहना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ताकि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनका</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उत्साह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रहे।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उनमें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आत्मविश्वास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span> </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">रोजमर्रा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">जिंदगी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">शामिल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">करें</span><span>: </span></strong><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दैनिक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अवसर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दें</span><span>- </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जैसे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रेसिपी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">गेम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नियम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">या</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साइनबोर्ड</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">इससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केवल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ाई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीमित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नहीं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बल्कि</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">का</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कौशल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>
<p class="textmatter" style="text-align:left;text-indent:0cm;" align="left"><span lang="en-gb" style="font-size:8pt;font-family:Wingdings;color:#ed1e34;" xml:lang="en-gb">n<span>    </span></span><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">व्यापक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span></strong><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">लाभ</span><span>: </span></strong><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कल्पनाशक्ति</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रचनात्मक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सोच</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भावनात्मक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बुद्धिमत्ता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिससे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दूसरों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भावनाओं</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पाते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">तनाव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कम</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">होता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मानसिक</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">स्वास्थ्य</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बेहतर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">रहता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">साथ</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ही</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">भाषा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कौशल</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मजबूत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">कठिन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विषयों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">समझने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">मदद</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जिज्ञासा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पैदा</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नई</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">चीजें</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">सीखने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">यह</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अनुशासन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">और</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">ध्यान</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">केंद्रित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बढ़ाती</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जो</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जीवन</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हर</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्षेत्र</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">में</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">नियमित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अभ्यास</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">से</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span>-</span><span lang="hi" xml:lang="hi">धीरे</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">अपनी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">की</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">क्षमता</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">को</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">करते</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span><span>, </span><span lang="hi" xml:lang="hi">बिना</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">किसी</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">दबाव</span><span lang="hi" xml:lang="hi"> </span><span lang="hi" xml:lang="hi">के।</span></p>
<h4 class="BriefBoxHead"><strong><span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमिका</span></strong></h4>
<p class="BriefBoxmatter" style="margin-left:8.5pt;text-indent:-8.5pt;"><span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विकसित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माता</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">पिता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">शिक्षकों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भूमिका</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बेहद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">महत्वपूर्ण</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होती</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">यदि</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आसपास</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बड़ों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हुए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">देखते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">तो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">वे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">आदत</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अपनाने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">होते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बाद</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">से</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">चर्चा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">उनके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विचार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जानना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उन्हें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रोत्साहित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रक्रिया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रभावी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बनाता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इसके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">अलावा</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">विभिन्न</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रकार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">की</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किताबें</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">उपलब्ध</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">कराना</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">भी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जरूरी</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पुस्तकालय</span>, <span lang="hi" xml:lang="hi">डिजिटल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">माध्यम</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">और</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">स्कूल</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">संसाधन</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">इस</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">दिशा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">में</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">मददगार</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">साबित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हो</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकते</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">हैं।</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span>-<span lang="hi" xml:lang="hi">छोटे</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लक्ष्य</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">तय</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">करके</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">बच्चों</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">को</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">पढ़ने</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">के</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">लिए</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">प्रेरित</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">किया</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">जा</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">सकता</span> <span lang="hi" xml:lang="hi">है।</span></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>पॉजिटिव स्टोरीज</category>
                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>एजुकेशन</category>
                                            <category>लाइफस्टाइल</category>
                                            <category>स्वास्थ्य</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Special</category>
                                            <category>Special Articles</category>
                                            <category>Knowledge</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/581517/keep-distance-from-the-digital-world----instill-the-culture-of-reading-books-in-children</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/581517/keep-distance-from-the-digital-world----instill-the-culture-of-reading-books-in-children</guid>
                <pubDate>Sun, 10 May 2026 16:54:03 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%2846%29.png"                         length="1014564"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>Smartphone Trends in India: महिलाओं को स्लिम-लाइट डिजाइन तो Gen Z को भा रही ये खास फोन, जानें क्या है भारतीय की पहली?</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ: </strong>काउंटरपॉइंट और फ्लिपकार्ट की हालिया ‘इंडिया स्मार्टफोन इनसाइट रिपोर्ट’ में भारतीयों की स्मार्टफोन खरीदारी की बदलती पसंद सामने आई है। रिपोर्ट के अनुसार, लोग अब फोन चुनते समय सबसे ज्यादा परफॉर्मेंस और कैमरापर ध्यान दे रहे हैं।</p>
<p style="text-align:justify;">रिपोर्ट में खुलासा हुआ है कि आज का भारतीय उपभोक्ता फोन को सिर्फ संचार का साधन नहीं, बल्कि अपनी लाइफस्टाइल और पहचान का हिस्सा मानता है। </p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>क्या हैं मुख्य बातें</strong></h4>
<p style="text-align:justify;"><strong>- कैमरा प्राथमिकता: </strong>10 में से 7 भारतीय स्मार्टफोन में स्मूद और हाई-क्वालिटी वीडियो रिकॉर्डिंग (4K/8K) चाहते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- AI फीचर्स का जोर:</strong> 89% यूजर्स का कहना है कि AI फीचर्स अब</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/581113/smartphone-trends-in-india--women-like-slim-light-design--while-gen-z-is-liking-this-special-phone--know-what-is-the-first-phone-of-india"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(10)2.png" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ: </strong>काउंटरपॉइंट और फ्लिपकार्ट की हालिया ‘इंडिया स्मार्टफोन इनसाइट रिपोर्ट’ में भारतीयों की स्मार्टफोन खरीदारी की बदलती पसंद सामने आई है। रिपोर्ट के अनुसार, लोग अब फोन चुनते समय सबसे ज्यादा परफॉर्मेंस और कैमरापर ध्यान दे रहे हैं।</p>
<p style="text-align:justify;">रिपोर्ट में खुलासा हुआ है कि आज का भारतीय उपभोक्ता फोन को सिर्फ संचार का साधन नहीं, बल्कि अपनी लाइफस्टाइल और पहचान का हिस्सा मानता है। </p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>क्या हैं मुख्य बातें</strong></h4>
<p style="text-align:justify;"><strong>- कैमरा प्राथमिकता: </strong>10 में से 7 भारतीय स्मार्टफोन में स्मूद और हाई-क्वालिटी वीडियो रिकॉर्डिंग (4K/8K) चाहते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- AI फीचर्स का जोर:</strong> 89% यूजर्स का कहना है कि AI फीचर्स अब उनके फोन खरीदने के फैसले को काफी हद तक प्रभावित करते हैं। सबसे लोकप्रिय AI फीचर AI वॉइस असिस्टेंट है।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- डिजाइन की मांग: </strong>Gen Z, महिलाएं और टियर-2 शहरों के यूजर्स चमकदार, पतले और हल्के फोन की ओर ज्यादा आकर्षित हो रहे हैं।</p>
<blockquote class="twitter-tweet"><a href="https://twitter.com/utsavtechie/status/2051691980984648178?s=20">https://twitter.com/utsavtechie/status/2051691980984648178?s=20</a></blockquote>
<p style="text-align:justify;">

</p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>कौन क्या पसंद कर रहा है?</strong></h4>
<p style="text-align:justify;"><strong>- महिलाएं: </strong>36% महिलाएं पतले और हल्के डिजाइन वाले फोन को प्राथमिकता दे रही हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- Gen Z और मिलेनियल्स:</strong> 31% युवा कर्व्ड स्क्रीन वाले फोन पसंद करते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- प्रीमियम खरीदार: </strong>21% यूजर्स फ्लिप और फोल्डेबल फोन की ओर रुझान दिखा रहे हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>- बेजेल-लेस डिजाइन: </strong>मिड-प्रीमियम खरीदारों और महिलाओं को बिना बेजेल वाले फोन ज्यादा भाते हैं।</p>
<h4 style="text-align:justify;"><strong>खरीदारी का नया ट्रेंड </strong></h4>
<p style="text-align:justify;">रिपोर्ट में यह भी सामने आया है कि 43% लोग अब फोन EMI पर खरीदना पसंद कर रहे हैं। साथ ही, 72% यूजर्स बैटरी 20% या उससे कम होने पर परेशान हो जाते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;">यह सर्वे लगभग 1,000 उपभोक्ताओं पर आधारित है, जो भारतीय स्मार्टफोन मार्केट की वर्तमान तस्वीर को साफ-साफ दिखाता है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>कारोबार</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Fashion and Trends</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/581113/smartphone-trends-in-india--women-like-slim-light-design--while-gen-z-is-liking-this-special-phone--know-what-is-the-first-phone-of-india</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/581113/smartphone-trends-in-india--women-like-slim-light-design--while-gen-z-is-liking-this-special-phone--know-what-is-the-first-phone-of-india</guid>
                <pubDate>Wed, 06 May 2026 17:27:25 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%2810%292.png"                         length="758894"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>12वीं के बाद ये डिग्री कोर्स चुनें तो सैलरी होगी जबरदस्त, करियर बनेगा सुपरहिट!</title>
                                    <description><![CDATA[<p><strong>लखनऊः </strong>12वीं कक्षा पास करने के बाद सही कोर्स का चुनाव छात्रों के भविष्य को पूरी तरह बदल सकता है। 2026 में टेक्नोलॉजी, डिजिटल अर्थव्यवस्था और क्रिएटिव इंडस्ट्री के तेज विकास को देखते हुए कुछ खास डिग्री कोर्स युवाओं को उच्च वेतन और शानदार करियर देने वाले साबित हो रहे हैं।</p>
<p>आजकल कंपनियां डिग्री से ज्यादा स्किल्स, प्रैक्टिकल ज्ञान और रियल-वर्ल्ड अनुभव को प्राथमिकता देती हैं। इसलिए ऐसे कोर्स जो आधुनिक सिलेबस, लाइव प्रोजेक्ट्स और इंटर्नशिप के अवसर देते हैं, उनको चुनना सबसे समझदारी भरा फैसला है।</p>
<h3><strong>सबसे ज्यादा डिमांड वाले कोर्स</strong></h3>
<p><strong>टेक्नोलॉजी क्षेत्र</strong></p>
<p>B.Tech in Computer Science और BCA</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/581097/if-you-choose-this-degree-course-after-12th--your-salary-will-be-tremendous-in-2026-and-your-career-will-be-a-superhit"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(7)2.png" alt=""></a><br /><p><strong>लखनऊः </strong>12वीं कक्षा पास करने के बाद सही कोर्स का चुनाव छात्रों के भविष्य को पूरी तरह बदल सकता है। 2026 में टेक्नोलॉजी, डिजिटल अर्थव्यवस्था और क्रिएटिव इंडस्ट्री के तेज विकास को देखते हुए कुछ खास डिग्री कोर्स युवाओं को उच्च वेतन और शानदार करियर देने वाले साबित हो रहे हैं।</p>
<p>आजकल कंपनियां डिग्री से ज्यादा स्किल्स, प्रैक्टिकल ज्ञान और रियल-वर्ल्ड अनुभव को प्राथमिकता देती हैं। इसलिए ऐसे कोर्स जो आधुनिक सिलेबस, लाइव प्रोजेक्ट्स और इंटर्नशिप के अवसर देते हैं, उनको चुनना सबसे समझदारी भरा फैसला है।</p>
<h3><strong>सबसे ज्यादा डिमांड वाले कोर्स</strong></h3>
<p><strong>टेक्नोलॉजी क्षेत्र</strong></p>
<p>B.Tech in Computer Science और BCA (Artificial Intelligence &amp; Data Science) अभी सबसे हॉट कोर्स माने जा रहे हैं। ये कोर्स सॉफ्टवेयर डेवलपमेंट, मशीन लर्निंग, AI और डेटा एनालिटिक्स जैसे हाई-पेमेंट जॉब्स के लिए छात्रों को तैयार करते हैं।</p>
<p><strong>बिजनेस और मैनेजमेंट </strong></p>
<p>BBA, Digital Marketing और Branding से जुड़े कोर्स स्टार्टअप, कॉर्पोरेट जॉब्स और एंटरप्रेन्योरशिप के लिए बेहतरीन विकल्प हैं।</p>
<p><strong>क्रिएटिव और मीडिया फील्ड</strong></p>
<p>Animation, VFX, Game Design और Digital Journalism जैसे कोर्स OTT प्लेटफॉर्म्स और डिजिटल कंटेंट इंडस्ट्री में आकर्षक करियर देते हैं। UX/UI Design भी तेजी से उभरता हुआ क्षेत्र है।</p>
<p><strong>इमर्जिंग फील्ड्स</strong></p>
<p>Data Science, Biotechnology और Healthcare-related कोर्स रिसर्च, फार्मास्यूटिकल और एनालिटिक्स सेक्टर में अच्छी ग्रोथ और सैलरी पैकेज ऑफर कर रहे हैं।</p>
<p><strong>सफलता का सबसे बड़ा राज</strong></p>
<p>ग्रेजुएशन के दौरान इंटर्नशिप करना बहुत जरूरी है। अच्छी इंटर्नशिप से न सिर्फ रियल अनुभव मिलता है, बल्कि इंडस्ट्री नेटवर्किंग भी बनती है, जिससे जॉब मिलने की संभावना कई गुना बढ़ जाती है।</p>
<p>कोर्स चुनते समय अपनी रुचि, कॉलेज का प्लेसमेंट रिकॉर्ड, सिलेबस की गुणवत्ता और इंटर्नशिप सपोर्ट को जरूर ध्यान में रखें। सही चुनाव से न सिर्फ अच्छी सैलरी मिलेगी, बल्कि करियर भी लंबे समय तक रोमांचक और सफल रहेगा।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>एजुकेशन</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>करियर </category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                            <category>Knowledge</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/581097/if-you-choose-this-degree-course-after-12th--your-salary-will-be-tremendous-in-2026-and-your-career-will-be-a-superhit</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/581097/if-you-choose-this-degree-course-after-12th--your-salary-will-be-tremendous-in-2026-and-your-career-will-be-a-superhit</guid>
                <pubDate>Wed, 06 May 2026 15:59:49 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%287%292.png"                         length="935323"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>स्कूटर्स और इलेक्ट्रिक वाहनों ने किया कमाल! टीवीएस की अप्रैल बिक्री 7% बढ़कर पहुंची 4.74 लाख यूनिट</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>नई दिल्लीः</strong> टीवीएस मोटर कंपनी की अप्रैल 2026 में कुल बिक्री सात प्रतिशत बढ़कर 4,73,970 इकाई रही, जबकि पिछले वर्ष इसी महीने यह 4,43,716 इकाई थी। कंपनी ने एक बयान में कहा कि कुल दोपहिया वाहनों की बिक्री छह प्रतिशत बढ़कर 4,55,333 इकाई रही, जो अप्रैल 2025 में 4,30,150 इकाई थी। घरेलू बाजार में दोपहिया वाहनों की बिक्री आठ प्रतिशत बढ़कर 3,48,545 इकाई रही, जबकि पिछले वर्ष यह 3,23,647 इकाई थी। कंपनी के अनुसार, अप्रैल में मोटरसाइकिल बिक्री घटकर 2,00,039 इकाई रही, जो पिछले वर्ष इसी अवधि में 2,20,347 इकाई थी।</p>
<p style="text-align:justify;">वहीं स्कूटर बिक्री 24 प्रतिशत बढ़कर 2,11,158 इकाई हो</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/580681/scooters-and-electric-vehicles-shine--tvs-april-sales-rise-7--to-4-74-lakh-units"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(16).png" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>नई दिल्लीः</strong> टीवीएस मोटर कंपनी की अप्रैल 2026 में कुल बिक्री सात प्रतिशत बढ़कर 4,73,970 इकाई रही, जबकि पिछले वर्ष इसी महीने यह 4,43,716 इकाई थी। कंपनी ने एक बयान में कहा कि कुल दोपहिया वाहनों की बिक्री छह प्रतिशत बढ़कर 4,55,333 इकाई रही, जो अप्रैल 2025 में 4,30,150 इकाई थी। घरेलू बाजार में दोपहिया वाहनों की बिक्री आठ प्रतिशत बढ़कर 3,48,545 इकाई रही, जबकि पिछले वर्ष यह 3,23,647 इकाई थी। कंपनी के अनुसार, अप्रैल में मोटरसाइकिल बिक्री घटकर 2,00,039 इकाई रही, जो पिछले वर्ष इसी अवधि में 2,20,347 इकाई थी।</p>
<p style="text-align:justify;">वहीं स्कूटर बिक्री 24 प्रतिशत बढ़कर 2,11,158 इकाई हो गई, जो एक वर्ष पहले 1,69,741 इकाई थी। इलेक्ट्रिक वाहनों की बिक्री में 36 प्रतिशत की वृद्धि दर्ज की गई और यह 37,771 इकाई रही, जबकि पिछले वर्ष यह 27,684 इकाई थी। तीन-पहिया वाहनों की बिक्री 37 प्रतिशत बढ़कर 18,637 इकाई रही, जो पिछले वर्ष इसी अवधि में 13,566 इकाई थी। कंपनी ने बताया कि उसका कुल अंतरराष्ट्रीय कारोबार तीन प्रतिशत बढ़कर 1,20,008 इकाई रहा, जो अप्रैल 2025 में 1,16,700 इकाई था।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>कारोबार</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/580681/scooters-and-electric-vehicles-shine--tvs-april-sales-rise-7--to-4-74-lakh-units</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/580681/scooters-and-electric-vehicles-shine--tvs-april-sales-rise-7--to-4-74-lakh-units</guid>
                <pubDate>Sat, 02 May 2026 15:23:49 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%2816%29.png"                         length="700375"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>इलाज में सहायक मस्तिष्क कोशिकाओं की आणविक क्रियाएं की समझ</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;">आसां नहीं है दर्द को दूर करना। बिछुड़ने के गम और कारोबारी घाटे से अथवा चोट या घाव लगने के दर्द की न्यूरो-फिजियोलॉजी को समझना आसान बिलकुल नहीं है। आयुर्वेद और भारत की लोकचिकित्सा में बहुत से दर्द निवारक तो बताये गए हैं, लेकिन अवसाद और इससे पैदा दर्द की मॉलिक्यूलर बायोलॉजी बिलकुल अलग है। मध्यकाल में युद्धों के दौरान लगे घावों से पैदा दर्द के अहसास को दूर करने के लिए योद्धा लोग अक्सर अफीम को साथ रखते थे ताकि वे इसकी कुछ मात्रा के सेवन एक दवा के रूप में कर सकें। इनकी फार्माकोलॉजी और रासायनिक एवं इनके</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/580550/understanding-the-molecular-mechanisms-of-brain-cells-can-aid-treatment"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/untitled-design-(28).jpg" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;">आसां नहीं है दर्द को दूर करना। बिछुड़ने के गम और कारोबारी घाटे से अथवा चोट या घाव लगने के दर्द की न्यूरो-फिजियोलॉजी को समझना आसान बिलकुल नहीं है। आयुर्वेद और भारत की लोकचिकित्सा में बहुत से दर्द निवारक तो बताये गए हैं, लेकिन अवसाद और इससे पैदा दर्द की मॉलिक्यूलर बायोलॉजी बिलकुल अलग है। मध्यकाल में युद्धों के दौरान लगे घावों से पैदा दर्द के अहसास को दूर करने के लिए योद्धा लोग अक्सर अफीम को साथ रखते थे ताकि वे इसकी कुछ मात्रा के सेवन एक दवा के रूप में कर सकें। इनकी फार्माकोलॉजी और रासायनिक एवं इनके एक्टिंग मैकेनिज्म पर भी बहुत काम हुआ है। लोगों को अफीम के बारे में अमूमन मालूमात हैं जो एक दर्द निवारक नशीला पदार्थ है। </p>
<p style="text-align:justify;">शरीर विज्ञानियों ने शरीर के भीतर ही छिपे हुए कुदरती दर्दनिवारकों (बॉडीज ऑन नेचुरल ऑपिओइड्स) का पता लगाया है। इन सबको एन्टागोनिस्ट कहा जाता है जो मॉडर्न फार्माकोलॉजी की एक टर्म है। बात अफीमचियों द्वारा नशे के रूप में अफीम का सेवन करने की यह नहीं है। मॉडर्न क्लिनिकल फार्माकोलॉजी एक और विधा है जिसमें दवा के असर को जीवों में देखा जाता है। सभी जीव इन कुदरती या शरीर द्वारा बनाए गए दर्द निवारकों को सिंथेसायिज़ करके लैब में बनाकर देखा जाता और फार्मूला सिद्ध होने के बाद इसे ड्रग इंडस्ट्री द्वारा बड़े स्तर पर एक प्रोडक्ट या दवा के रूप में उपलब्ध कराया जा सकता है। गोली या पेय के प्रति सभी लोग एक जैसी प्रतिक्रिया नहीं देते।</p>
<p style="text-align:justify;">दर्द निवारक की अधिक मात्रा, जैसे कि एस्पिरिन में मौजूद एक्टिव पुनर्प्राप्त रसायन एसिटिल सैलीसाइलिक एसिड जिसे सैलीसाइलिक एसिड से हासिल किया जाता है। इसके मॉलिक्यूल प्रोस्टाग्लैंडीन के स्राव को रोकते हैं जो कि दर्द की अनुभूति के लिए एक मध्यस्थ कुदरती द्रव है। प्रोस्टाग्लैंडिन लिपिड यौगिक होते हैं जो ऊतक क्षति या संक्रमण वाले स्थानों पर स्थानीय रूप से उत्पन्न होते हैं। ये रासायनिक संदेशवाहक के रूप में कार्य करते हैं और सूजन, रक्त प्रवाह और प्रजनन जैसी शारीरिक प्रक्रियाओं को नियंत्रित करते हैं। पारंपरिक हार्मोनों के विपरीत, प्रोस्टाग्लैंडिन आवश्यकता पड़ने पर शरीर में संश्लेषित होते हैं और आमतौर पर अपने उत्पादन स्थल के निकट ही कार्य करते हैं, साथ ही इनका अर्द्ध-जीवनकाल बहुत कम होता है। <strong>-रणवीर सिंह फोगाट</strong></p>
<p style="text-align:justify;">एस्पिरिन के काम करने के तरीके में साइक्लोऑक्सीजिनेज एंजाइमों, खास तौर पर साइक्लोऑक्सीजिनेज-1 और साइक्लोऑक्सीजिनेज-2 को हमेशा के लिए रोकना शामिल है। यह रुकावट एराकिडोनिक एसिड को प्रोस्टाग्लैंडीन और थ्रोम्बोक्सेन में बदलने से रोकती है। ये दोनों कई शारीरिक प्रक्रियाओं में शामिल होते हैं। साइक्लोऑक्सीजिनेज-1 के एक्टिव हिस्से में मौजूद एक सेरीन अवशेष को एसिटाइलेट करके, एस्पिरिन प्लेटलेट्स में थ्रोम्बोक्सेन ए-2 के बनने को रोक देती है, जिससे प्लेटलेट्स का जमा होना और खून के थक्के बनना कम हो जाता है। इसलिए हृदयाघात से पीड़ितों को एस्पिरिन की मामूली सी मात्रा नियमित तौर से लेने की सलाह दी जाती है। यह हमेशा रहने वाला असर प्लेटलेट की 7 से 10 दिनों तक की ज़िंदगी तक बना रहता है। </p>
<p style="text-align:justify;">एस्पिरिन द्वारा साइक्लोऑक्सीजिनेज-13 को रोकने की वजह से ही इसमें सूजन-रोधी, दर्द-निवारक और बुखार-रोधी गुण भी होते हैं। कम मात्रा में लेने पर, एस्पिरिन मुख्य रूप से प्लेटलेट्स में मौजूद साइक्लोऑक्सीजिनेज-1 पर असर डालती है, जिससे दिल की बीमारियों से सुरक्षा मिलती है लेकिन ज़्यादा मात्रा में लेने पर, यह साइक्लोऑक्सीजिनेज-2 को भी रोकती है, जिससे इसके सूजन-रोधी और दर्द-निवारक असर और भी बढ़ जाते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;">प्रख्यात विज्ञान पत्रिका साइंस में छपी एक स्टडी के मुताबिक, साइंटिस्ट्स ने ब्रेन की एक ऐसी प्रक्रिया को मामूम किया है जिससे मालूम होता है कि कुछ लोगों में क्रोनिक दर्द से डिप्रेशन क्यों होता है, लेकिन दूसरों में नहीं। ये नतीजे इस सोच को चुनौती देते हैं कि लंबे समय तक दर्द से डिप्रेशन होना तय है। जानवरों पर स्टडी के साथ-साथ इंसानों में बड़े पैमाने पर ब्रेन इमेजिंग का इस्तेमाल करके, टीम ने पाया कि लगातार दर्द हिप्पोकैम्पस में धीरे-धीरे बदलाव लाता है। यह ब्रेन का एक हिस्सा जो याददाश्त में अपनी भूमिका के लिए सबसे ज़्यादा जाना जाता है। ये बदलाव इस बात पर असर डालते हैं कि कोई व्यक्ति समय के साथ डिप्रेशन में जाता है या इमोशनली मज़बूत रहता है।</p>
<p style="text-align:justify;">यूनिवर्सिटी ऑफ वारविक के प्रोफेसर जियानफेंग फेंग ने बताया है कि क्रोनिक दर्द अक्सर डिप्रेशन या एंग्जायटी में बदल जाता है, लेकिन अब तक हम यह नहीं समझ पाए हैं कि ऐसा कुछ लोगों के साथ क्यों होता है और दूसरों के साथ नहीं। शोध के नतीजों से पता चलता है कि हिप्पोकैम्पस एक कंट्रोल सेंटर की तरह काम करता है जो ब्रेन को लंबे समय तक दर्द के प्रति इमोशनल रिस्पॉन्स को रेगुलेट करने में मदद करता है। डिप्रेशन होना इस बात पर निर्भर करता है कि यह सिस्टम समय के साथ कैसे रिस्पॉन्स देता है।</p>
<p style="text-align:justify;">क्रोनिक दर्द दुनियाभर में 20 प्रतिशत से ज़्यादा एडल्ट्स को प्रभावित करता है और यह एंग्जायटी और डिप्रेशन से बहुत ज़्यादा जुड़ा हुआ है। लेकिन, लगातार दर्द वाले कई लोगों में ये दिक्कतें कभी नहीं होतीं, और इस अंतर के पीछे के बायोलॉजिकल कारण अभी भी साफ़ नहीं हैं। इसका पता लगाने के लिए, रिसर्चर्स ने यूनाइटेड किंगडम के बायोबैंक समेत बड़े पॉपुलेशन डेटासेट से ब्रेन स्कैन की जांच की। जिन लोगों को क्रोनिक दर्द था और जिनमें डिप्रेशन नहीं हुआ, उनका हिप्पोकैम्पल वॉल्यूम थोड़ा बड़ा था और इस हिस्से में एक्टिविटी ज्यादा थी। उन्होंने कुछ सीखने और याद रखने वाले कामों में भी बेहतर परफॉर्म किया, जिससे पता चलता है कि ब्रेन शुरू में लगातार दर्द के हिसाब से ढल सकता है। इसके उलट, जिन लोगों को क्रोनिक दर्द और डिप्रेशन दोनों थे, उनमें हिप्पोकैम्पल वॉल्यूम कम था, एक्टिविटी में रुकावट थी, और कॉग्निटिव परफॉर्मेंस खराब थी। लंबे समय के डेटा से पता चला कि ये अंतर एक साथ दिखने के बजाय धीरे-धीरे सामने आते हैं।</p>
<p style="text-align:justify;"> </p>
<p style="text-align:justify;"> </p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>विशेष लेख</category>
                                            <category>यूरेका</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/580550/understanding-the-molecular-mechanisms-of-brain-cells-can-aid-treatment</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/580550/understanding-the-molecular-mechanisms-of-brain-cells-can-aid-treatment</guid>
                <pubDate>Sat, 02 May 2026 08:00:34 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/untitled-design-%2828%29.jpg"                         length="130036"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Anjali Singh]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>AI की रेस में पीछे, फिर भी Apple ने रचा इतिहास: iPhone 17 की दीवानगी ने बनाया बिक्री का महा-रिकॉर्ड</title>
                                    <description><![CDATA[<p><strong>लखनऊः </strong>दुनिया की दिग्गज टेक कंपनी ऐप्पल (Apple) ने वित्त वर्ष 2026 की पहली तिमाही (जनवरी-मार्च) के नतीजे जारी कर दिए हैं, जो किसी चमत्कार से कम नहीं हैं। आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (AI) के मोर्चे पर कड़ी प्रतिस्पर्धा झेलने के बावजूद, कंपनी ने कमाई के सारे पुराने रिकॉर्ड ध्वस्त कर दिए हैं।</p>
<h3><strong>iPhone 17 सीरीज बनी 'ग्रोथ इंजन'</strong></h3>
<p>ऐप्पल की इस ऐतिहासिक कामयाबी के पीछे सबसे बड़ा हाथ iPhone 17 सीरीज का है। कंपनी के मुख्य वित्तीय अधिकारी (CFO) केवन पारेख के अनुसार, iPhone 17 सीरीज ऐप्पल के इतिहास की अब तक की सबसे सफल सीरीज साबित हुई है। खास तौर</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/580580/apple-lags-behind-in-the-ai-%E2%80%8B%E2%80%8Brace--yet-makes-history--iphone-17-craze-sets-record-sales"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(5)1.png" alt=""></a><br /><p><strong>लखनऊः </strong>दुनिया की दिग्गज टेक कंपनी ऐप्पल (Apple) ने वित्त वर्ष 2026 की पहली तिमाही (जनवरी-मार्च) के नतीजे जारी कर दिए हैं, जो किसी चमत्कार से कम नहीं हैं। आर्टिफिशियल इंटेलिजेंस (AI) के मोर्चे पर कड़ी प्रतिस्पर्धा झेलने के बावजूद, कंपनी ने कमाई के सारे पुराने रिकॉर्ड ध्वस्त कर दिए हैं।</p>
<h3><strong>iPhone 17 सीरीज बनी 'ग्रोथ इंजन'</strong></h3>
<p>ऐप्पल की इस ऐतिहासिक कामयाबी के पीछे सबसे बड़ा हाथ iPhone 17 सीरीज का है। कंपनी के मुख्य वित्तीय अधिकारी (CFO) केवन पारेख के अनुसार, iPhone 17 सीरीज ऐप्पल के इतिहास की अब तक की सबसे सफल सीरीज साबित हुई है। खास तौर पर नए डिजाइन वाले 'प्रो' मॉडल्स ने ग्राहकों को अपना दीवाना बना लिया है। प्रो मॉडल्स के साथ-साथ बेस मॉडल की मांग भी बाजार में चरम पर है।</p>
<h2><strong>तिमाही नतीजों की बड़ी बातें:</strong></h2>
<p>आईफोन की रिकॉर्ड बिक्री: मार्च तिमाही में कंपनी ने 57 बिलियन डॉलर के आईफोन बेचे, जो पिछले साल के मुकाबले 22% की भारी बढ़ोतरी है।</p>
<p>सर्विसेज का जलवा: ऐप स्टोर, ऐप्पल म्यूजिक और आईक्लाउड जैसी सेवाओं से कंपनी को 31 बिलियन डॉलर की आय हुई, जिसमें सालाना 16.3% का उछाल देखा गया।</p>
<p>आईपैड और एक्सेसरीज: आईपैड सेगमेंट ने 8% की ग्रोथ के साथ 6.91 बिलियन डॉलर बटोरे, वहीं स्मार्टवॉच और अन्य एक्सेसरीज से कंपनी को 7.91 बिलियन डॉलर की कमाई हुई।</p>
<h3><strong>मुनाफे में 19% का उछाल</strong></h3>
<p>ऐप्पल का कुल रेवेन्यू इस तिमाही में 111.18 बिलियन डॉलर रहा, जो पिछले साल की इसी अवधि से 16.6% अधिक है। कंपनी की नेट इनकम (शुद्ध लाभ) भी 19% बढ़कर 29.58 बिलियन डॉलर के आंकड़े को पार कर गई है।</p>
<h3><strong>बाजार विशेषज्ञों की राय</strong></h3>
<p>मार्केट एक्सपर्ट्स का मानना है कि जहां एक तरफ प्रतिद्वंद्वी कंपनियां एआई फीचर्स के दम पर बढ़त बनाने की कोशिश कर रही हैं, वहीं ऐप्पल ने अपनी ब्रांड वैल्यू और 'हार्डवेयर-सॉफ्टवेयर' के तालमेल से बाजार पर अपनी पकड़ और मजबूत कर ली है। आईफोन 17 सीरीज की लोकप्रियता ने कंपनी को भविष्य के लिए एक नई ऊँचाई पर पहुँचा दिया है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/580580/apple-lags-behind-in-the-ai-%E2%80%8B%E2%80%8Brace--yet-makes-history--iphone-17-craze-sets-record-sales</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/580580/apple-lags-behind-in-the-ai-%E2%80%8B%E2%80%8Brace--yet-makes-history--iphone-17-craze-sets-record-sales</guid>
                <pubDate>Fri, 01 May 2026 17:52:58 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%285%291.png"                         length="178441"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>GEN-Z को सरकार का झटकाः बदल गए Online Gaming Rule, नहीं माने तो जाना पड़ेगा जेल</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊः </strong>आज यानी, 1 मई 2026 से आपके मोबाइल फोन की दुनिया पूरी तरह बदलने जा रही है। भारत सरकार ने ऑनलाइन गेमिंग इंडस्ट्री के लिए नए और सख्त नियम—'Promotion and Regulation of Online Gaming Rules 2026'—लागू कर दिए हैं। अगर आप भी गेमिंग के शौकीन हैं, तो सावधान हो जाइए, क्योंकि अब 'जीतने' के चक्कर में पैसे लगाना आपको जेल की हवा खिला सकता है।</p>
<p style="text-align:justify;">सरकार ने साफ़ कर दिया है कि अब ऑनलाइन मनी गेम्स पर पूरी तरह बैन होगा। चाहे वह किस्मत वाला गेम हो या दिमाग वाला (स्किल बेस्ड), अगर पैसे का दांव लगा, तो वह</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/580561/government-shock-to-gen-z--online-gaming-rules-changed--if-you-don-t-obey--you-may-have-to-go-to-jail"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-05/muskan-dixit-(1).png" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊः </strong>आज यानी, 1 मई 2026 से आपके मोबाइल फोन की दुनिया पूरी तरह बदलने जा रही है। भारत सरकार ने ऑनलाइन गेमिंग इंडस्ट्री के लिए नए और सख्त नियम—'Promotion and Regulation of Online Gaming Rules 2026'—लागू कर दिए हैं। अगर आप भी गेमिंग के शौकीन हैं, तो सावधान हो जाइए, क्योंकि अब 'जीतने' के चक्कर में पैसे लगाना आपको जेल की हवा खिला सकता है।</p>
<p style="text-align:justify;">सरकार ने साफ़ कर दिया है कि अब ऑनलाइन मनी गेम्स पर पूरी तरह बैन होगा। चाहे वह किस्मत वाला गेम हो या दिमाग वाला (स्किल बेस्ड), अगर पैसे का दांव लगा, तो वह खेल 'गैरकानूनी' माना जाएगा। इतना ही नहीं, अब इन गेम्स का विज्ञापन करना या सेलिब्रिटीज द्वारा इनका प्रमोशन करना भी अपराध की श्रेणी में आएगा। बैंकों और पेमेंट गेटवे को सख्त निर्देश दिए गए हैं कि ऐसे किसी भी प्लेटफॉर्म के ट्रांजैक्शन प्रोसेस न करें।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>किसे कितनी सजा</strong></p>
<p style="text-align:justify;"><strong>पहली बार अपराध: </strong>3 साल की जेल और ₹1 करोड़ तक का जुर्माना।<br /><strong>दूसरी बार अपराध: </strong>5 साल की जेल और ₹2 करोड़ का भारी-भरकम जुर्माना।<br /><strong>विज्ञापन करने पर:</strong> 2 साल की जेल या ₹50 लाख का दंड।</p>
<p style="text-align:justify;">अब सवाल यह है कि कौन सा गेम सही है और कौन सा गलत? इसकी निगरानी के लिए दिल्ली में 'ऑनलाइन गेमिंग अथॉरिटी ऑफ इंडिया' (OGAI) का गठन किया गया है। यह डिजिटल रेगुलेटर 90 दिनों के भीतर तय करेगा कि कोई गेम 'ई-स्पोर्ट्स' की कैटेगरी में है या उसे बैन करना है। ई-स्पोर्ट्स यानी वे डिजिटल खेल जिनमें टीम वर्क और स्किल की जरूरत होती है, उन्हें अब 10 साल का रजिस्ट्रेशन सर्टिफिकेट मिलेगा, जिससे भारत को ग्लोबल गेमिंग हब बनाने में मदद मिलेगी।</p>
<p style="text-align:justify;">यह कदम इसलिए उठाया गया क्योंकि देश के करीब 45 करोड़ लोग इन प्लेटफॉर्म्स की लत का शिकार हो रहे थे और लोगों को 20,000 करोड़ रुपये से ज्यादा का वित्तीय नुकसान हो चुका था। अब नए नियमों में युवाओं के लिए 'एज गेटिंग' और 'पेरेंटल कंट्रोल' जैसे फीचर्स अनिवार्य कर दिए गए हैं। गृह मंत्रालय खुद इस अथॉरिटी का हिस्सा है, ताकि नियम तोड़ने वाले गेम्स को तुरंत ब्लॉक किया जा सके।</p>
<p style="text-align:justify;">तो अगर कोई प्लेटफॉर्म आपसे गेम खेलने के नाम पर पैसा मांगता है, तो समझ लीजिए वह गैरकानूनी है। इसकी शिकायत तुरंत साइबर सेल या ऑनलाइन गेमिंग अथॉरिटी में करें। सरकार का लक्ष्य स्पष्ट है—गेमिंग को 'लत' नहीं, 'डिजिटल इकोनॉमी' का हिस्सा बनाना।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/580561/government-shock-to-gen-z--online-gaming-rules-changed--if-you-don-t-obey--you-may-have-to-go-to-jail</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/580561/government-shock-to-gen-z--online-gaming-rules-changed--if-you-don-t-obey--you-may-have-to-go-to-jail</guid>
                <pubDate>Fri, 01 May 2026 16:17:03 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-05/muskan-dixit-%281%29.png"                         length="1142638"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>Jio का धमाका: 459 रुपये में 61GB डेटा और Google Gemini Pro का फ्री एक्सेस, युवाओं के लिए लॉन्च हुआ स्पेशल 'गेमिंग' प्लान</title>
                                    <description><![CDATA[<p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ/टेक डेस्क: </strong>भारतीय टेलीकॉम दिग्गज रिलायंस जियो (Jio) ने अपने करोड़ों ग्राहकों, खासकर युवाओं और गेमर्स को ध्यान में रखते हुए एक नया प्रीपेड प्लान पेश किया है। 'यूथ एंड गेमिंग' नाम के इस प्लान में कंपनी ने डेटा की बौछार के साथ-साथ प्रीमियम डिजिटल सर्विसेज का एक जबरदस्त कॉम्बो पैक तैयार किया है।</p>
<h3 style="text-align:justify;"><strong>Jio ₹459 यूथ प्लान: क्या है खास?</strong></h3>
<p style="text-align:justify;">मात्र 459 रुपये की कीमत वाले इस रिचार्ज प्लान में यूजर्स को कई ऐसे फायदे मिल रहे हैं जो इसे बाजार के अन्य प्लान्स से अलग बनाते हैं:</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>डेटा का डबल डोज: </strong>इसमें हर दिन 2GB हाई-स्पीड डेटा मिलता</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/579930/jio-s-big-deal--61gb-data-and-free-access-to-google-gemini-pro-for-rs-459--special--gaming--plan-launched-for-youth"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-04/muskan-dixit-(1)10.png" alt=""></a><br /><p style="text-align:justify;"><strong>लखनऊ/टेक डेस्क: </strong>भारतीय टेलीकॉम दिग्गज रिलायंस जियो (Jio) ने अपने करोड़ों ग्राहकों, खासकर युवाओं और गेमर्स को ध्यान में रखते हुए एक नया प्रीपेड प्लान पेश किया है। 'यूथ एंड गेमिंग' नाम के इस प्लान में कंपनी ने डेटा की बौछार के साथ-साथ प्रीमियम डिजिटल सर्विसेज का एक जबरदस्त कॉम्बो पैक तैयार किया है।</p>
<h3 style="text-align:justify;"><strong>Jio ₹459 यूथ प्लान: क्या है खास?</strong></h3>
<p style="text-align:justify;">मात्र 459 रुपये की कीमत वाले इस रिचार्ज प्लान में यूजर्स को कई ऐसे फायदे मिल रहे हैं जो इसे बाजार के अन्य प्लान्स से अलग बनाते हैं:</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>डेटा का डबल डोज: </strong>इसमें हर दिन 2GB हाई-स्पीड डेटा मिलता है। खास बात यह है कि कंपनी 5GB एडिशनल डेटा भी दे रही है, जिससे कुल डेटा बेनिफिट 61GB हो जाता है।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>अनलिमिटेड कॉलिंग: </strong>देश के किसी भी नेटवर्क पर अनलिमिटेड वॉयस कॉलिंग और डेली 100 फ्री SMS की सुविधा।</p>
<p style="text-align:justify;"><strong>5G लवर्स के लिए खुशखबरी: </strong>अगर आप 5G स्मार्टफोन और जियो की 5G कवरेज में हैं, तो आप बिना किसी लिमिट के अनलिमिटेड 5G डेटा का लुत्फ उठा सकते हैं।</p>
<h3 style="text-align:justify;"><strong>प्रीमियम सब्सक्रिप्शन की भरमार</strong></h3>
<p style="text-align:justify;">यह प्लान सिर्फ कॉलिंग और डेटा तक सीमित नहीं है। इसमें एंटरटेनमेंट और एआई (AI) का भी पूरा ख्याल रखा गया है:<br /><strong>1.  AI पावर: </strong>यूजर्स को 18 महीने के लिए Google Gemini Pro का सब्सक्रिप्शन और 5000GB क्लाउड स्टोरेज मिल रहा है।<br /><strong>2.  OTT बेनिफिट्स: </strong>3 महीने के लिए Jio Hotstar का एक्सेस। इसके अलावा Jio Games, Fan Code, Snapchat+ और Jio TV जैसे ऐप्स का मुफ्त इस्तेमाल।</p>
<h3 style="text-align:justify;"><strong>₹445 वाला विकल्प: सिने प्रेमियों के लिए बेस्ट</strong></h3>
<p style="text-align:justify;">जियो ने इसके साथ ही 445 रुपये वाला एक और किफायती प्लान भी पेश किया है। 28 दिनों की वैलिडिटी वाले इस प्लान में भी डेली 2GB डेटा (कुल 56GB) मिलता है। हालांकि, यह प्लान उन लोगों के लिए बेहतरीन है जो फिल्में और वेब सीरीज देखने के शौकीन हैं। </p>
<p style="text-align:justify;">इस प्लान में मिलने वाले ऐप्स:</p>
<p style="text-align:justify;">-Sony LIV, Zee5, Lionsgate Play<br />-Discovery+, Sun NXT, Hoichoi, Chaupal<br />-Jio Hotstar (3 महीने का कॉम्प्लिमेंट्री ऑफर)<br />-Google Gemini Pro का एक्सेस</p>
<p style="text-align:justify;">जियो के ये नए प्लान्स सीधे तौर पर उन यूजर्स को टारगेट कर रहे हैं जिन्हें हाई-स्पीड डेटा के साथ-साथ लेटेस्ट एआई टूल्स और ओटीटी कंटेंट की जरूरत होती है। कम कीमत में इतने सारे सब्सक्रिप्शन देना जियो की बाजार में पकड़ को और मजबूत बना सकता है।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>कारोबार</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/579930/jio-s-big-deal--61gb-data-and-free-access-to-google-gemini-pro-for-rs-459--special--gaming--plan-launched-for-youth</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/579930/jio-s-big-deal--61gb-data-and-free-access-to-google-gemini-pro-for-rs-459--special--gaming--plan-launched-for-youth</guid>
                <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 15:46:49 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-04/muskan-dixit-%281%2910.png"                         length="435992"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>Snapchat की छुट्टी करने आ रहा है Instagram का 'Instants' ऐप! फोटो देखते ही हो जाएंगी गायब, जानें खासियत</title>
                                    <description><![CDATA[<p><strong>लखनऊ/ टेक डेस्क: </strong>सोशल मीडिया की दुनिया में मेटा (Meta) एक बड़ा धमाका करने की तैयारी में है। इंस्टाग्राम अब अपने यूजर्स के लिए 'Instants' नाम का एक नया स्टैंडअलोन ऐप टेस्ट कर रहा है। यह ऐप पूरी तरह से 'रीयल-टाइम' और 'रॉ' कंटेंट पर आधारित होगा, जिसे स्नैपचैट (Snapchat) और बी-रील (BeReal) के लिए एक बड़ी चुनौती के तौर पर देखा जा रहा है।</p>
<h3><strong>दिखावा खत्म, अब दिखेगी सिर्फ असलियत</strong></h3>
<p>इंस्टाग्राम पर जहां अक्सर लोग फिल्टर और भारी एडिटिंग के बाद फोटो पोस्ट करते हैं, वहीं 'Instants' का कॉन्सेप्ट इसके बिल्कुल उलट है। इस ऐप की मुख्य विशेषताएं कुछ</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/579912/instagram-s--instants--app-is-coming-to-replace-snapchat--real-time-moments-will-be-shared----photos-will-disappear-as-soon-as-you-see-them--learn-about-the-features"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-04/muskan-dixit-(14)8.png" alt=""></a><br /><p><strong>लखनऊ/ टेक डेस्क: </strong>सोशल मीडिया की दुनिया में मेटा (Meta) एक बड़ा धमाका करने की तैयारी में है। इंस्टाग्राम अब अपने यूजर्स के लिए 'Instants' नाम का एक नया स्टैंडअलोन ऐप टेस्ट कर रहा है। यह ऐप पूरी तरह से 'रीयल-टाइम' और 'रॉ' कंटेंट पर आधारित होगा, जिसे स्नैपचैट (Snapchat) और बी-रील (BeReal) के लिए एक बड़ी चुनौती के तौर पर देखा जा रहा है।</p>
<h3><strong>दिखावा खत्म, अब दिखेगी सिर्फ असलियत</strong></h3>
<p>इंस्टाग्राम पर जहां अक्सर लोग फिल्टर और भारी एडिटिंग के बाद फोटो पोस्ट करते हैं, वहीं 'Instants' का कॉन्सेप्ट इसके बिल्कुल उलट है। इस ऐप की मुख्य विशेषताएं कुछ इस प्रकार हैं:</p>
<p><strong>-नो गैलरी एक्सेस:</strong> इस ऐप में आप फोन की गैलरी से पुरानी फोटो अपलोड नहीं कर पाएंगे। आपको ऐप के कैमरे से ही लाइव फोटो या वीडियो क्लिक करना होगा।</p>
<p><strong>-खुद गायब होने वाला कंटेंट: </strong>इसमें शेयर की गई तस्वीरें केवल एक बार देखी जा सकेंगी और अधिकतम 24 घंटों के बाद अपने आप डिलीट हो जाएंगी।</p>
<p><strong>-नो फिल्टर्स:</strong> ऑथेंटिसिटी बनाए रखने के लिए इसमें एडवांस फिल्टर या एडिटिंग टूल्स नहीं दिए गए हैं, बस आप हल्का टेक्स्ट जोड़ सकते हैं।</p>
<h3><strong>प्राइवेसी और चुनिंदा देशों में टेस्टिंग</strong></h3>
<p>मेटा ने इस ऐप की टेस्टिंग फिलहाल इटली और स्पेन जैसे चुनिंदा देशों में शुरू की है। इसे Google Play Store पर भी लिस्ट किया गया है, लेकिन फिलहाल यह सभी के लिए उपलब्ध नहीं है। खास बात यह है कि इस पर आप केवल अपने 'म्यूचुअल फॉलोअर्स' (जिन्हें आप फॉलो करते हैं और जो आपको फॉलो करते हैं) के साथ ही कंटेंट साझा कर सकेंगे।</p>
<h3><strong>क्यों पड़ी इस नए ऐप की जरूरत?</strong></h3>
<p>दरअसल, युवा यूजर्स के बीच बिना किसी बनावट या दिखावे के तुरंत फोटो शेयर करने का क्रेज बढ़ रहा है। इंस्टाग्राम का मुख्य फीड अब विज्ञापनों और एल्गोरिदम से काफी भारी हो चुका है। ऐसे में 'Instants' के जरिए मेटा एक ऐसा प्लेटफॉर्म देना चाहता है जहां लोग बिना किसी प्रेशर के अपने दोस्तों के साथ असल जिंदगी के पल साझा कर सकें।</p>
<p><strong>1. लिमिटेड शेयरिंग: </strong>कंटेंट सिर्फ खास दोस्तों या म्यूचुअल फॉलोअर्स तक सीमित रहेगा।<br /><strong>2. सिंक फीचर: </strong>इंस्टाग्राम और इंस्टेंट्स की फ्रेंड लिस्ट आपस में जुड़ी रहेगी।<br /><strong>3. हाइब्रिड टेस्टिंग:</strong> कंपनी इसे एक अलग ऐप के साथ-साथ इंस्टाग्राम के अंदर एक फीचर के तौर पर भी परख रही है।</p>
<p>सोशल मीडिया के बदलते दौर में 'Instants' यह तय करेगा कि आने वाले समय में 'परफेक्ट फोटो' ज्यादा जरूरी होगी या 'परफेक्ट मोमेंट'।</p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>देश</category>
                                            <category>उत्तर प्रदेश</category>
                                            <category>लखनऊ</category>
                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Special</category>
                                            <category>Special Articles</category>
                                            <category>Tech News</category>
                                            <category>Tech Alert</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/579912/instagram-s--instants--app-is-coming-to-replace-snapchat--real-time-moments-will-be-shared----photos-will-disappear-as-soon-as-you-see-them--learn-about-the-features</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/579912/instagram-s--instants--app-is-coming-to-replace-snapchat--real-time-moments-will-be-shared----photos-will-disappear-as-soon-as-you-see-them--learn-about-the-features</guid>
                <pubDate>Sat, 25 Apr 2026 13:52:03 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-04/muskan-dixit-%2814%298.png"                         length="202600"                         type="image/png"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Muskan Dixit]]></dc:creator>
                            </item>
            <item>
                <title>फ़ास्टब्रीडर रिएक्टर कार्यक्रम को तेज़ करने की जरूरत</title>
                                    <description><![CDATA[<img src="https://www.amritvichar.com/media/2026-04/cats165.jpg" alt="cats" width="203" height="270" />
<strong>रनबीर सिंह, वरिष्ठ पत्रकार</strong>

<p style="text-align:justify;">  </p>
<p style="text-align:justify;"><em><strong>कलपक्कम में चालू किया गया प्रोटोटाइप फ़ास्ट फ्रीडर रिएक्टर हमारी न्यूक्लियर इंजीनियरिंग उद्यमिता को दर्शाने के अलावा विशाल थोरियम भंडारों का उपयोग करने की दिशा में एक तसल्ली बख्श कदम है।</strong></em></p>
<p>इस महीने प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी तमिलनाडु में कल्पक्कम पहुंचे और 500 मेगाइलेक्ट्रान क्षमता तक बिजली बनाने वाले एक 'प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर रिएक्टर'  को इनके सामने चालू किया गया। परमाणु संयंत्र ने सफलतापूर्वक 'क्रिटिकैलिटी' हासिल की। भारत पहले से ही यूरेनियम खनिज को एनरिच करके और बाहर से खरीद कर भी 20 परमाणु संयंत्रों को चलाकर बिजली बना रहा है। भारत के इस पहले चरण में</p>...]]></description>
                
                                    <content:encoded><![CDATA[<a href="https://www.amritvichar.com/article/579545/need-to-accelerate-the-fast-breeder-reactor-program"><img src="https://www.amritvichar.com/media/400/2026-04/cats164.jpg" alt=""></a><br /><img src="https://www.amritvichar.com/media/2026-04/cats165.jpg" alt="cats" width="203" height="270"></img>
<strong>रनबीर सिंह, वरिष्ठ पत्रकार</strong>

<p style="text-align:justify;"> </p>
<p style="text-align:justify;"><em><strong>कलपक्कम में चालू किया गया प्रोटोटाइप फ़ास्ट फ्रीडर रिएक्टर हमारी न्यूक्लियर इंजीनियरिंग उद्यमिता को दर्शाने के अलावा विशाल थोरियम भंडारों का उपयोग करने की दिशा में एक तसल्ली बख्श कदम है।</strong></em></p>
<p>इस महीने प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी तमिलनाडु में कल्पक्कम पहुंचे और 500 मेगाइलेक्ट्रान क्षमता तक बिजली बनाने वाले एक 'प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर रिएक्टर'  को इनके सामने चालू किया गया। परमाणु संयंत्र ने सफलतापूर्वक 'क्रिटिकैलिटी' हासिल की। भारत पहले से ही यूरेनियम खनिज को एनरिच करके और बाहर से खरीद कर भी 20 परमाणु संयंत्रों को चलाकर बिजली बना रहा है। भारत के इस पहले चरण में परमाणु विद्युत् ऊर्जा उत्पादन के लिए संवृद्ध यूरेनियम-235 का इस्तेमाल होता है। दूसरे चरण के विकास में थोरियम खनिज से विद्युत् उत्पादन आता है, जिसके लिए पहले टेस्ट रिएक्टर बनाया गया और अब पूरी क्षमता का फ़ास्ट ब्रीडर रिएक्टर बना कर चालू किया है, जिसके लिए थोरियम खनिज से प्राप्त प्लूटोनियम का इस्तेमाल हुआ है। </p>
<p>इसे फास्ट ब्रीडर रिएक्टर में इस्तेमाल होने वाले फ्यूल ग्रेड मटीरियल में बदलने की प्रक्रिया में न्यूट्रॉन एक्टिवेशन, यूरेनियम-233 का विखंडन, ऊर्जा का उपयोग और लगातार ब्रीडिंग वाले चरण शामिल होते हैं। थोरियम-232 एकल/सिंगल न्यूट्रॉन सोख लेता है  और थोरियम-233 में बदल जाता है जो टूटकर प्रोटैक्टिनियम-233 बनता है। यह आगे टूटकर यूरेनियम-233 बन जाता है, जिसका विखंडन होता है और इस प्रक्रिया में यह ऊर्जा और अतिरिक्त न्यूट्रॉन पैदा करके कुछ और विखंडन उत्पाद बनता है। विखंडन से मिली ऊर्जा गर्मी में बदल जाती है, जिसका इस्तेमाल फिर बिजली बनाने के लिए किया जाता है।</p>
<p>थोरियम को प्रॉसेस करके एक न्यूक्लियर फ्यूल के तौर पर काम में लाया जा सकता है, भले ही वह शुरू में विखंडनीय न हो। रिएक्टर की कोर में ऐसी व्यवस्था की जाती है, जिससे यूरेनियम-233 की लगातार ब्रीडिंग होती है और नियंत्रित तरीके से उसका इस्तेमाल संभव है। थोरियम फ्यूल आधारित रिएक्टर प्रॉसेस्ड और एनरिच्ड और मिक्स्ड ऑक्साइड फ्यूल के इस्तेमाल और कचरा कम करने के मामले में ज़्यादा कुशल हैं। </p>
<p>थोरियम फ्यूल साइकिल को यूरेनियम-आधारित न्यूक्लियर रिएक्टरों के एक व्यवहार्य पूरक विकल्प के तौर पर पहचान मिली है, क्योंकि इसमें न्यूक्लियर सुरक्षा, प्रसार और स्थिरता है। भारत ने इस विकल्प को इसलिए चुना है, क्योंकि हमारे पास केरल के समुद्र तट पर थोरियम का विशाल भंडार है, जो अगले पांच सौ साल तक बिजली की वर्तमान खपत बढ़ने के बाद भी ख़त्म नहीं होने वाला नहीं। संवर्द्धित यूरेनियम सप्लायर देशों पर इससे हमारी निर्भरता कम हो जाएगी। हमारा फास्ट ब्रीडर रिएक्टर सोडियम तरल से ठंडा किया जाता है। थोरियम-आधारित परमाणु ऊर्जा के प्रति चीन का दृष्टिकोण भी पारंपरिक ठोस-ईंधन वाले फ़ास्ट ब्रीडर रिएक्टरों की तुलना में अलग तरह से डिज़ाइन किया गया है। </p>
<p>चीन मुख्य रूप से मोल्टन सॉल्ट रिएक्टरों को विकसित करने में अग्रणी है, जो पारंपरिक रिएक्टरों में इस्तेमाल होने वाली ठोस ईंधन छड़ों के बजाय तरल ईंधन का उपयोग करते हैं। भारत ने ऐसा नहीं किया, बल्कि सुरक्षा कारणों की समीक्षा करके प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर रिएक्टर के लिए यूरेनियम-प्लूटोनियम मिक्स्ड ऑक्साइड फ्यूल राड्स का इस्तेमाल किया है। थोरियम-232 का इस्तेमाल कोर के चारों ओर एक ठोस ब्लैंकेट सामग्री के तौर पर किया जाता है, ताकि भविष्य में इस्तेमाल के लिए यूरेनियम-233 बनाया जा सके। इस तरह यह तरल ईंधन के इस्तेमाल के बजाय एक ठोस-अवस्था वाली ब्रीडिंग प्रक्रिया बन जाती है।  </p>
<p>कलपक्कम में चालू किया गया प्रोटोटाइप फ़ास्ट फ्रीडर रिएक्टर हमारी न्यूक्लियर इंजीनियरिंग उद्यमिता को दर्शाने के अलावा विशाल थोरियम भंडारों का उपयोग करने की दिशा में एक तसल्ली बख्श कदम है। रूस के बाद, भारत ने ही कमर्शियल-स्केल पर फास्ट ब्रीडर रिएक्टर चला कर यह क्षमता हासिल की है। प्रोटोटाइप रिएक्टर में लिक्विड सोडियम कूलेंट का इस्तेमाल करके यूरेनियम-238 को प्लूटोनियम-239 में बदला जाता है। कलपक्कम में स्थापित इस पहले प्रोटोटाइप रिएक्टर का डिजाईन स्थित इंदिरा गांधी परमाणु अनुसंधान केंद्र ने और फेब्रिकेशन इंजीनियरिंग का कार्य भारतीय नाभिकीय विद्युत निगम लिमिटेड ने किया है। इस कार्य में 200 से ज़्यादा भारतीय उद्योगों का अहम योगदान रहा है, जिसने साबित किया है कि परमाणु ऊर्जा का इस्तेमाल करने के लिए सभी तरह की प्रौद्योगिकी और इंजीनियरिंग में हमें इंफ्रास्ट्रक्चर विकसित कर लिया है। </p>
<p>कलपक्कम में प्रोटोटाइप फास्ट ब्रीडर रिएक्टर की 500 मेगा इलेक्ट्रान वोल्टस विद्युत उत्पादन इकाई के लिए मॉक्स-फ्यूल या मिक्स्ड-ऑक्साइड ईंधन इस्तेमाल हुआ है। यह एक ऐसा परमाणु ईंधन है, जिसे प्लूटोनियम ऑक्साइड को यूरेनियम ऑक्साइड के साथ मिलाकर बनाया जाता है। मॉक्स-फ्यूल मुख्य रूप से प्लूटोनियम ऑक्साइड से बना होता है, जिसे प्राकृतिक, क्षीण अथवा डिप्लीटेड अथवा पुनर्संसाधित यूरेनियम ऑक्साइड के साथ मिलाया जाता है।  <strong>(यह लेखक के निजी विचार हैं।)</strong></p>]]></content:encoded>
                
                                                            <category>टेक्नोलॉजी</category>
                                            <category>Special</category>
                                            <category>Special Articles</category>
                                            <category>विशेष लेख</category>
                                    

                <link>https://www.amritvichar.com/article/579545/need-to-accelerate-the-fast-breeder-reactor-program</link>
                <guid>https://www.amritvichar.com/article/579545/need-to-accelerate-the-fast-breeder-reactor-program</guid>
                <pubDate>Wed, 22 Apr 2026 08:02:39 +0530</pubDate>
                                    <enclosure
                        url="https://www.amritvichar.com/media/2026-04/cats164.jpg"                         length="349696"                         type="image/jpeg"  />
                
                                    <dc:creator><![CDATA[Deepak Mishra]]></dc:creator>
                            </item>

            </channel>
        </rss>
        